ประกาศ ::  แจ้งเตือนต่ออายุสมาชิกสภาวิชาชีพบัญชีฯ 1 ต.ค. 53 - 31 ม.ค. 54 ยื่นชั่วโมง CPD ของผู้สอบบัญชีรับอนุญาต 1 ต.ค. 53 - 30 ธ.ค. 53
    
  •  ข่าวสารสำคัญเร่งด่วน ถึงผู้ทำบัญชี จากคณะกรรมการด้านการทำบัญชีฉบับที่ 06

    สวัสดี ท่านผู้ทำบัญชีทุกท่าน How do you do? I am fine, thank you. And you?... (ความเป็นสากลเริ่มซึมเข้ามาตั้งแต่จะต้องทำตามมาตรฐานการบัญชีระหว่าง ประเทศ) ก่อนจะทำตามหน้าที่ มีเกร็ดเล็ก ๆ น้อยมาฝาก คือ วันที่ 13 พฤษภาคมที่ผ่านมา เขาถือว่าเป็นวันมารดาสากล (สากลถือว่าเป็นวันมารดาน่ะ) ท่านจะมอบความรักให้มารดาย้อนหลังไปก็ได้ (ปกติต้องมอบกันทุกวันอยู่แล้ว) ท่านคงไม่ลืมว่าครั้งที่แล้ว ความเคลื่อนไหวของมาตรฐานการบัญชีไทยนำเสนอ เรื่องที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ค้างไว้ เนื่องจากต้องพูดประโยคเดิม จึงขออนุญาตขีดเส้นใต้เอาไว้ว่า ทุกบริษัทต้องเกี่ยวข้องกับมาตรฐานการบัญชีฉบับนี้ คราวนี้คณะกรรมการด้านการทำบัญชีจึงพยายามมาทำให้ท่านที่ตั้งตาคอยอยู่ได้ ทราบประเด็นสำคัญของมาตรฐานการบัญชีฉบับนี้ต่อจากครั้งที่แล้ว

    2. การแลกเปลี่ยนสินทรัพย์
    ในอดีต เมื่อท่านแลกรถยนต์กับรถยนต์ของบริษัทอื่น ท่านต้องพิจารณาว่าสินทรัพย์นั้นเป็นประเภทที่คล้ายคลึงกันทั้งเรื่องการใช้ งานและสภาพของสินทรัพย์หรือไม่ หากเป็นสินทรัพย์ที่คล้ายคลึงกัน ไม่ต้องรับรู้ผลกำไรขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ถ้าไม่คล้ายคลึงกัน จะเกิดผลกำไรขาดทุนขึ้น
    กรณีนี้ต่างจากเดิม มาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 16 ที่จะใช้ปี 2554 (ตามภาษาเทพ) กล่าวว่า กิจการอาจได้รับรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์จากการแลกเปลี่ยนกับสินทรัพย์ที่ไม่เป็นตัวเงินหรือทั้ง สินทรัพย์ที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน กิจการต้องวัดมูลค่าต้นทุนของที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ที่ได้รับการแลกเปลี่ยนด้วยมูลค่ายุติธรรม ยกเว้น การแลกเปลี่ยนนั้นขาดเนื้อหาเชิงพาณิชย์ หรือ ไม่สามารถวัดมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่ได้มากับที่นำไปแลกได้อย่างน่า เชื่อถือ แต่หากสินทรัพย์ที่ได้มาไม่ได้วัดด้วยมูลค่ายุติธรรม ให้กิจการวัดมูลค่าสินทรัพย์นั้นด้วยมูลค่าตามบัญชีของสินทรัพย์ที่นำไปแลก เปลี่ยน
    หากกล่าวเป็นภาษา (เข้า) ใจ ในกรณีนี้หมายถึง กิจการได้รับที่ดิน อาคารและอุปกรณ์จากการแลกเปลี่ยนกับสินทรัพย์ที่ไม่เป็นตัวเงิน คือ สินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดแล้วจำนวนไม่แน่นอน อาทิ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ สินทรัพย์ไม่มีตัวตน สินค้าคงเหลือ หรือแลกเปลี่ยนพร้อมกับสินทรัพย์ที่ไม่เป็นตัวเงินกับสินทรัพย์ที่เป็นตัว เงิน เช่น เงินสด ลูกหนี้ ให้กิจการวัดมูลค่าที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่ได้มาด้วยมูลค่ายุติธรรม ยกเว้นกรณีที่หลังได้สินทรัพย์ที่แลกมาแล้ว กิจการเปลี่ยนแปลงการใช้งานทำให้เงินสดที่เกิดจากสินทรัพย์นั้น เปลี่ยนไปจากสินทรัพย์ที่เคยใช้อยู่ เช่น กิจการเคยใช้รถยนต์คันเดิมจึงถือว่าเป็นที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ แต่เมื่อแลกกับรถยนต์ที่ใช้แล้วของอีกกิจการ และกิจการนำรถยนต์ไปซ่อมเพื่อใช้เป็นรถยนต์ให้เช่ากับบุคคลภายนอก แสดงว่ากระแสเงินสดที่ได้จากสินทรัพย์มีการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ต้องถือว่า การแลกเปลี่ยนนี้มีเนื้อหาเชิงพาณิชย์ ย่อมต้องใช้มูลค่ายุติธรรม และกรณีปกติจะมีกำไรขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์เสมอ
    ดังนั้น ตั้งแต่ปี 2554 หากบริษัทท่านถือว่าโทรศัพท์มือถือเป็นที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เวลานำเครื่องเก่าไปแลกเครื่องใหม่เป็นการแลกสินทรัพย์ หรือแลกจักรยานยนต์กับจักรยานยนต์ แต่ต้องโม (ดิฟายด์) หนักเพราะแว๊นท์ขับถลุงจนเครื่องยนต์แย่ เป็นต้น ขอให้ดำเนินการตามแนวทางข้างต้น อย่าเชยเพราะหลงคิดว่าสินทรัพย์คล้ายคลึงหรือไม่แบบมาตรฐานการบัญชีฉบับเดิม หรือใช้มูลค่าตามบัญชีแบบที่ทำอยู่เพราะต่อไปนี้ การใช้มูลค่าตามบัญชีแสดงว่า การแลกเปลี่ยนนั้นไม่มีเนื้อหาเชิงพาณิชย์หรือไม่สามารถหามูลค่ายุติธรรมได้ เท่านั้น

    3.แนวทางส่วนประกอบ (Component Approach)
    ในการรับที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ตั้งแต่อดีต กิจการอาจไม่เคยคำนึงว่า สินทรัพย์นั้น ประกอบด้วยส่วนประกอบที่สำคัญ ซึ่งมีอายุการให้ประโยชน์แตกต่างกัน เดิมกิจการจึงไม่ได้แยกรับสินทรัพย์ตามส่วนประกอบที่สำคัญไว้ ผนวกกับการตัดค่าเสื่อมราคาทุกส่วนประกอบด้วยอายุการให้ประโยชน์เท่ากัน ทั้งที่สินทรัพย์นั้นมีบางส่วนที่สิ้นสุดอายุการให้ประโยชน์ (เรียกง่าย ๆ ว่า ช้างตัวเมีย - พัง) ก่อนสินทรัพย์หลัก เป็นสาเหตุที่ทำให้ตัดค่าเสื่อมราคาเป็นค่าใช้จ่ายไม่หมด และบางครั้ง กิจการถมรายจ่ายส่วนนี้เป็นสินทรัพย์ทับซ้อนขึ้นไปโดยไม่ได้ตัดรายการมูลค่า ตามบัญชีของสินทรัพย์เดิม
    ในมาตรฐานการบัญชีฉบับที่ 16 กิจการต้องรับรู้รายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ไปยังส่วนประกอบแต่ละส่วนที่มีนัยสำคัญของสินทรัพย์นั้นและ คิดค่าเสื่อมราคาแยกกัน นอกจากนี้เมื่อกิจการจำเป็นต้องเปลี่ยนแทนส่วนประกอบของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์บางรายการตามเวลาที่กำหนด เช่น กิจการจำเป็นต้องก่ออิฐบุรอบภายในเตาเผาใหม่หลังจากใช้งานไประยะหนึ่ง กิจการต้องรับรู้ต้นทุนในการเปลี่ยนแทนส่วนประกอบดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของ มูลค่าตามบัญชีของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เมื่อต้นทุนนั้นเกิดขึ้นและเป็นไปตามเกณฑ์การรับรู้รายการ กิจการต้องตัดมูลค่าตามบัญชีของชิ้นส่วนที่ถูกเปลี่ยนแทนตามหลักการตัด รายการเดิมจากบัญชีด้วย
    ประเด็นที่เกี่ยวข้องที่กิจการควรวิเคราะห์และดำเนินการตามความเหมาะสมให้ถูกต้องในเรื่องนี้ ได้แก่
    - รายการสินทรัพย์ที่ต้องปฏิบัติตามแนวทางนี้เป็นที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ประเภทใด อายุการให้ประโยชน์และสาระสำคัญที่จะเป็นเกณฑ์ว่าต้องแยกส่วนประกอบหรือไม่ ซึ่งอาจแตกต่างกันตามประเภทอุตสาหกรรม อย่างไรก็ดี ผู้ที่จะให้ข้อมูลที่มีประโยชน์ในการดำเนินการตามมาตรฐานการบัญชีในส่วนนี้ ได้แก่ วิศวกรที่ทราบลักษณะการใช้งานที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ พร้อมกันนี้ หากเป็นเครื่องจักร ควรพิจารณาแผนซ่อมบำรุงควบคู่ไปด้วยเพื่อประเมินอายุการให้ประโยชน์ของส่วน ประกอบสำหรับการตัดค่าเสื่อมราคาให้เหมาะสม
    - ในบริษัทที่มีที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์มาก อาจต้องพิจารณาระบบงบประมาณรายจ่ายลงทุนสำหรับการแยกรับสินทรัพย์ และ Server ที่รองรับข้อมูลที่ต้องเพิ่มขึ้น
    - บริษัทอาจต้องปรับค่าเสื่อมราคาและค่าเสื่อมราคาสะสม ซึ่งมีแนวโน้มที่ค่าใช้จ่ายจะสูงขึ้นเพราะบริษัทต้องตัดค่าเสื่อมราคาส่วน ประกอบบางส่วนเร็วขึ้น
    - บริษัทควรคำนึงถึงลักษณะการใช้งานว่า ในอดีตส่วนใหญ่ ถ้าบริษัทตัดค่าเสื่อมราคาจนมูลค่าตามบัญชีเหลือ 1 บาท (เป็นปกติของบัญชีไทยที่ยอมตามเกณฑ์คุณพี่ภาษี) แต่ยังใช้สินทรัพย์นั้นอยู่ อาจไม่ทบทวนมูลค่าสินทรัพย์ (หวังว่า ผู้สอบบัญชีจะเข้าใจ จับมือกันต่อไป ปรับปรุงเรื่องสำคัญอื่น ๆ ดีกว่านะ)
    - นอกจากนี้ บริษัทอาจพบว่า ข้อมูลที่เคยลงบัญชีเมื่อซื้อสินทรัพย์มาเปลี่ยนแทนโดยรับรายการนั้นเป็น สินทรัพย์และตัดค่าเสื่อมราคาไป โดยไม่ตัดรายการบัญชีสินทรัพย์เดิม ทำให้ไม่รับรู้ผลขาดทุนของสินทรัพย์ที่ตัดค่าเสื่อมราคาไม่หมดแต่เลิกใช้งาน แล้ว (น้ำลดสินทรัพย์ผุด) ต้องชำระความข้อผิดพลาดในอดีต (ทั้งสมบัติที่เป็นฝีมือของคนรุ่นเราและมรดกตกทอด) ในช่วงนี้ด้วย
    พอดีหมดพื้นที่สัมปทานแล้ว ในฐานะละครซีรี่ย์เรตติ้งดี ขอเล่าว่าตอนต่อไปจะอภิปรายเรื่องการทบทวนการคำนวณค่าเสื่อมราคากับการตี ราคาใหม่ หวังว่าท่านคงสุขกาย สบายใจ รักษาตนให้พ้นภัย ทำกรรมดีในวันวิสาขบูชาด้วย ความดีอย่างหนึ่งที่ทำได้คือ ช่วยกันเตรียมบัญชีให้พร้อมรับ IFRS ที่จะเริ่มในวันที่ 1 มกราคม 2554 นี้ สวัสดี

    19 พฤษภาคม 2553
    คณะกรรมการด้านการทำบัญชี

    file download / more detail click here
         
 
สงวนสิทธิ © สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ Federation of Accounting Professions All Rights Reserved.
เลขที่ 133 ถนนสุขุมวิท 21 (อโศก) แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพฯ 10110
โทรศัพท์ : 0-2685-2500 โทรสาร : 0-2685-2501